Müzik belki de biz bilgisayar kullanıcıları için hiç bitmeyen bir tutku. Önceleri dosya paylaşım ağlarında ve haber gruplarında neredeyse tüm bant genişliğimizi tüketircesine saatlerce bu ses dosyalarının peşinde koşardık. Son çıkan albümler, yeni sanatçılar, popüler soundrtack’ler derken -üstelik telif yasalarına da hiç aldırış etmeden- arşivimizi genişletmeye çalıştık. Tabii genelde seçtiğimiz format yerden tasarruf etmek amacı ile her zaman MP3 oldu. Çünkü MP3 formatı hem az yer kapladığı hem de VCD, DVD/DivX oynatıcılarımız hatta ve hatta taşınabilir müzik çalarlar ve cep telefonlarımıza kadar desteklenebilen ve yer kaplamayan bir formattı. Peki, neydi bu MP3 formatını vazgeçilmez kılan? Tabii ki alışılagelmiş ve neredeyse 3-4 dakikalık bir ses dosyasına 30-40 MB yer ayırmamıza neden olan WAV uzantısından bizi kurtarmasıydı. Üstelik 3 dakikalık bir WAV dosyasının kapladığı alana 3’er dakikalık 10 adet MP3 uzantılı ses dosyası sığabiliyordu! Bu durum o dönemlerde inanın mucize gibi bir şeydi.

MP3’ün sırrı ne?

Uzun bir dönem birçok kullanıcı bu mucizevî formatın sırrını hiç sorgulamadan kullanmaya devam etti. Ancak MP3’ün başarısının sırrı altında yatan kalite kaybından geçiyor!

Bir ses dosyasını MP3 formatına çevirmeye başladığınız anda esasında yapmakta olduğunuz şey, insan kulağının algılamadığı ses izlerini dosya üstünden silmekten ibarettir. Bu da aslında dosyadan ses cümbüşü ve ahengin kaybolmasına neden olan kötü bir durumdur. Üstelik sesin bit değerini de sadece 128bit ile sınırlamış olursunuz. Bu anlamda yaptığımız şey, gerçek ses zannettiğimiz, ama gerçek sesten bir o kadar uzak, müzik dosyalarına mahkum etmektir kendimizi. Bunu da sadece alandan kazanmak adına yaparız üstelik. Şimdi ise sizlere MP3 kadar -hatta daha az- yer kaplayan; ama kayıpsız ses kalitesi sunan bir ses sıkıştırma formatı var desem ne dersiniz?

Merhaba; OGG Vorbis!

Artık en yaygın kayıpsız ses sıkıştırması olan OGG Vorbis ile tanışma zamanınız geldi de geçiyor bile. Hem ticari hem de genel kullanım açısından şu günlerde en revaçta olan format bu. Üstelik artık birçok taşınabilir müzik çalıcısı üreticisi firma da OGG desteğini ön tanımlı olarak sağlamaya başladı bile. Bu arada Symbian ve Windows Mobil destekleyen cep telefonu ve PDA’ler için bile OGG Vorbis çalıcı yazılımlarının olduğundan da bahsetmeden geçmeyelim! Sanırım S60 destekli akıllı telefonlarda OGG formatlı ses dosyalarından zil sesi bile yapabiliyormuşsunuz.

Nasıl oluyor da OGG, MP3 ile hemen hemen aynı boyda ses dosyaları oluşturuyor ve aynı zamanda ses kalitesinden hiç ödün vermiyor? Bu sır OGG formatının sıkıştırma algoritmasında saklı. En basit haliyle bunu da şöyle anlatmaya çalışayım:

OGG Vorbis tıpkı Winrar ya da Winzip gibi bir sıkıştırma formatı diyebiliriz. Yani nasıl bir ofis belgesini ya da bir imaj dosyasını özüne hiç zarar vermeden sıkıştırabiliyorsak, OGG Vorbis ile de ses dosyasının kalitesine dokunmadan sıkıştırabiliyoruz. Tabii kalitesini hiç bozmuyor derken birkaç noktaya da değinmek lazım; ben ne kadar kayıpsız desem de dilerseniz siz bu formattaki dosyaları tıpkı MP3 gibi de kullanabilirsiniz. Yani eğer MP3’ün 128bit’lik ve alçak ses kalitesinden memnunsanız, OGG için de bu değerleri kullanarak albümleri RIP’leyebilirsiniz (sıkıştırabilirsiniz).

“Bu bize ne sağlar?” dediğinizi duyar gibiyim. Bu soruya “yer” diye cevap verebilirim. Açalım konuyu biraz daha hemen J 30 MB’lık bir WAV dosyasını 128bit’lik bir MP3 dosyasına çevirdiğinizde yaklaşık olarak 3-4 MB gibi bir yer kaplayacaktır. Fakat, aynı değerlerde bir OGG dosyası oluşturursanız aynı dosyanın sadece 1,5-2 MB yer kapladığını göreceksiniz.

Düz mantık kurduğumuzda ortaya çıkan sonuç ise MP3 arşivimizi eğer OGG formatı ile yeniden RIP’lersek eğer, tam %50 yer tasarrufu yapmış oluruz ;) Düşünsenize bu sayede cep telefonunuzda ya da MP3 çalıcılarınızda (taşınabilir müzik çalıcılar) sığabildiğinin 2 katı müzik dosyası taşıyabilirsiniz. Kesinlikle harika bir şey bu.

OGG Vorbisin kayıpsız sıkıştırma algoritması için söylenebilecek bir başka detay ise, MP3 dosyalarınızı bu formata dönüştürdüğünüzde kalite artışı yaşamayacağınızdır. Çünkü zaten MP3 dosyalarınız bu formata dönüştürülürken ses kalitesini düşürüyor ve belli ses izlerini siliyor. Kaldı ki bu izleri ve kaliteyi geri getirmek ne yazık ki olanaksız bir şey.

OGG Vorbis RIP’lemek için bize ne gerekli?

Bu konuda yardımcı ücretli ve ücretsiz birçok program var tabii ki. Ama ben size son birkaç yıldır kullandığım ve kendini sürekli güncelleyip yenileyen bir açık kaynak kodlu yazılımdan bahsetmek ve onu önermek istiyorum. MediaCoder adlı bu yazılım tamamen ücretsiz ve dediğim gibi açık kaynak kodlu bir çoklu ortam format dönüştürücüsü. Beraberinde gelen medya codecleri o kadar fazla ve güçlü ki sizin kesinlikle extra yeni bir codec paketi yüklemenize gerek kalmıyor. Ayrıca az önce de dediğim gibi programın sürekli geliştiricileri tarafından sürüm yükseltmesine gitmesi ve otomatik güncelleme gibi bir avantajı olması benim açımdan onu şu an için kendi dalında vazgeçilmez kılıyor. Program o kadar çok seçenek sunuyor ki; cep telefonları ve PSP gibi taşınabilir cihazlarda film seyretmeye meraklıysanız yazılım sayesinde istediğiniz film dosyasını rahatlıkla bu cihazlara uygun format ve çözünürlüğe dönüştürebiliyorsunuz.

MediaCoder’in kurulumu ve kullanımı gayet basit. Üstellik Türkçe dil desteği de var ;)

Resimleri büyütmek için üzerlerine tıklayın

İşte böyle; karar sizin… Bundan sonra MP3 mü, yoksa OGG mi? Artık isiz karar vereceksiniz. Ama üşenmeyin hazırda bulunan arşivinizden MP3 formatlı dosyalarınızı OGG Vorbis ile bir güzel RIP’leyin ve Hard diskinizden %50 yer tasarrufu yapın. Ya da müzik kulağıma ben laf söyletmem; ben kaliteli müzik dinlemek istiyorum diyorsanız; kesinlikle elinizde bulunun orijinal albümlerinizi MP3 yerine OGG Vorbis ile formatlayın. Benden söylemesi ;)

MediaCoder’in son sürümünü vereceğim bu bağlantıdan indirebilirsiniz: MediaCoder Download

Bu yazıyı beğendiyseniz aşağıdaki yazıları da beğenmeniz muhtemeldir.